Zaman 2003-08-08

“İstiqlal hər bir millətin şərəfidir”

 

“Güney Azərbaycanın dünəni, bu günü və sabahı” mövzusunda keçirilən tədbirdə Güney Azərbaycan Milli Oyanış Hərəkatının lideri, doktor Mahmudəli Çöhrəqanlı ilə yanaşı, tanınmış ziyalılar və siyasətçilər də iştirak edirdilər. Gündəmlə bağlı müzakirələrə başlanmazdan əvvəl iyulun 3-4-də Bəzz qalasına təşkil edilmiş yürüşün video lenti nümayiş etdirildi.

Mahmudəli Çöhrəqanlı gündəlikdə duran mövzu ilə bağlı məruzə etdi. O qeyd etdi ki, indiki İran ərazisində azərbaycanlılar 8 min ildir yaşayırlar. Azəri türkləri son 970 ildə İranın idarə edilməsində xüsusi rol oynamışlar. Hiyləgər rejimin türklərin İslam dinindən qaynaqlanan xilaskarlıq duyğusundan məharətlə istifadə etdiyini qeyd edən lider ötən əsrdə İranda yaşayan azəri türklərinə edilən zülmlərdən danışdı.


Pişəvəri, Xiyabani və digər azadlıq hərəkatı liderlərindən söz açan Çöhrəqanlı onların buraxdıqları səhvləri təkrarlamamağa çalışdıqlarını söylədi. Onun sözlərinə görə, hazırda İranda 2200 təşkilat müxtəlif ad altında Milli Oyanış Hərəkatının uğur qazanması üçün fəaliyyət göstərir. Çöhrəqanlı 1995-ci ildən başlayan hərəkatın xaricdəki nümayəndəsi olduğunu bir daha “dəyirmi masa” iştirakçılarının diqqətinə çatdırdı.


1945-ci ildə İranda azəri türklərinə divan tutulduğunu bildirən Mahmudəli bəy 50 il sonra yenidən oyanış hərəkatına başlamağa müvəffəq olduqlarını və bütöv Azərbaycan ideyasının nə vaxtsa reallaşacağına inandığını da vurğuladı: “Ancaq biz real hərəkət edəcəyik. Lazım olsa, milli muxtariyyətlə də kifayətlənəcəyik. Ən böyük idealımız isə Güneylə Quzeyin birləşməsidir. Sizi inandırıram ki, İrandakı bütün gənclər bütöv Azərbaycan arzusu ilə yaşayırlar”.


Daha sonra politoloq Rasim Musabəyov çıxış edərək İranda demokratikləşmə prosesinin başlamasının azəri türkləri üçün zəruri olduğunu qeyd etdi. Politoloqun fikrincə, İranın siyasi həyatında həmişə söz sahibi olan türklər, hər şeydən əvvəl, milli muxtariyyət məsələsini həll etməlidirlər. “Azəri türkləri İranda həm dövlət, həm də başqa sahələrdə lazımi mövqelərə yüksələ biliblər. Ancaq bir millət kimi istədiyimiz yeri tuta bilməyiblər,”- deyən Musabəyov Milli Oyanış Hərəkatını mərhələ-mərhələ aparmağın vacibliyini də qeyd etdi. “Dəyirmi masa”da iştirak edən ölkəmizin İran İslam Respublikasındakı sabiq səfiri, professor Əliyar Səfərli isə azəri türklərinə qarşı olan ayrı-seçkilikdən söz açdı. Rasim