"Cox sag olun ki, gozel aksiya kecirdiniz. Bir atom bombasi partlatdiniz. Dunyanin her yeri Guneyin probleminden xeberdar oldu." Sohbete qatilarken once Mahmudeli beyi qarsidaki bayram gunu munasibetile tebrik etdik.

- Cox sag olun. Evvelce, Azerbaycanin guneyinin problemlerini diqqetde saxlayib, heqiqetleri dunyaya yaydigina gore "Yeni Musavat" qezetine, sexsen size tesekkur edirem. Her halda, men de ozume borc bilirem ki, Dunya Azerbaycanlilarinin Hemreylik Gunu munasibetile guneyli-quzeyli butun azerbaycanlilara, dunyanin her noqtesine sepelenen butun soydaslarimiza tebriklerimi catdirim.

- Doktor, Sizin Irani terk edib xarici olkelere sefere cixmaginizin bir ili tamam oldu. Oten bir illik sefer teessuratlariniz necedir, gorduyunuz islerin neticesinden razisinizmi?
- Oten bir ilde Azerbaycan, Turkiye, Issvec, Danimarka, Fransa, Almaniya ve Amerikada minlerle gorusum olub. Dunyanin en muhum teskilatlari, muxtelif olkelerin parlamentarlari, Avropa Parlamentinin uzvleri, dunyanin en meshur jurnalistleri ile goruserek Guney Azerbaycan problemini catdirmaga calismisiq. Amerikada da cox muhum goruslerimiz olub. Ag Evde en azi qirx defe muxtelif sexslerle gorus kecirmisik. Prezident Busun en yaxin adamlari, musavirleri ile Iran, Qafqazla bagli sohbetlerimiz olub. Bundan elave, ABS Senati ve Konqresinin uzvleri ile 15-den cox gorusumuz olub. Onlara Guneyin problemlerini oldugu kimi catdirmaga calismisiq. Konqresmen ve senatorlar etiraf edib ki, sizinle gorusumuzden evvel bizim Iranla bagli tesevvurumuz ayri idi. Bundan sonra ise bizim nezerimiz deyisdi. Artiq onlar dovlet resmilerine mehz bizim faktlarimiza esaslanaraq Iranla bagli meruze edirler. Biz bu sexslerin dusuncelerinde deyisiklik etmeye nail olmusuq. Bunlar az sey deyil.

Fikrimce, xarici sefer Azerbaycan milli herekatini en azi uc il qabaga saldi. Men xaricde olarken dostlarimiz da iceride ayaga qalxib ellerinden geleni etdiler. Artiq bu gun GAMOH Avropa Birliyi, Avropa Parlamenti, Avropa Surasi, Amerika, Iran, Quzey Azerbaycan, Turkiyede guclu bir teskilat kimi taninib. Butun dunya bilir ki, Cenubi Azerbaycanda 35 milyon azeri turku yasayir. Qedim musiqi ve medeniyyetine malik olsa da, dunyanin en ibtidai haqlarindan mehrum olmus xalqi halina dusub. Dunya gorur ki, Iranda rejim deyisse de, Azerbaycana munasibet deyismeyib. Men xarici seferlerimin, xususile Amerika seferimin cox ugurla kecdiyi qenaetindeyem. Son nefesimizedek milletimizin serefli bir millet olaraq yasamasi ve taninmasi ugrunda mubarize aparacagiq.

- Oten muddetde GAMOH-un xarici olkelerrde temsilciliklerinin acilmasini da ugur kimi qiymetlendirmek olar. Guneyde olmadiginiz gunlerde orda bas verenleri nece deyerlendirirsiniz?
- Guney Azerbaycanin birinci dusmeni onnun bilgisizliyi, milli suur seviyyesinin asagi olmasidir. Bu xalq bilgi qazanmali, dost-dusmenini tanimalidir. Her halda, dostumuz az, dusmenimiz cox ve qeddardir. Hemcinin en sagalmaz zerbeleri ele ozunu "guneyli" adlandiran satqinlar vurub. Xarice qacan coxsayli guneyliler var ki, onlar azerbaycanci olduguna gore Irani terk etmeyibler. Onlarin icinde herekata qarsi dayananlar coxdur. Ancaq buna baxmayaraq, GAMOH-un xarici olkelerde temsilciliklerinin acilmasina nail olduq. Ancaq gelen aylarda bunlarin sayini 50-60-a catdirmaq niyyetindeyik. Biz xaricdeki azerbaycanlilarin diqqetini guneyli-quzeyli Azerbaycana celb etmeye calisacagiq. Onlari teskilatimizin xarici qollarina celb edib Guneydeki herekata yardim gostermeye calisacagiq. Son bir ilde Guneyde bas verenleri musbet deyerlendirirem.

Babek qalasi, Savalan dagina yurus, Kazimxan dasi herekati, doktor Mahmudi ile bagli kecirilen tedbir, Settarxan rehmetliyin mezari ustundeki mitinq ve Sebusterde bas veren olaylar cox ciddi meselelerdir. Xatirladim ki, 1946-ci ilde rus fasizminin xeyaneti neticesinde Guney Azerbaycanda milliyyetcilik herekati mehv olmusdu. 50 il ses, hereket yox idi. Quzey Azerbaycanin istiqlalindan sonra Guneyde de milli herekat bas qaldirdi. 1995-ci ilden Guneyde ezemetli bir herekat baslayib. Bilirsiniz ki, fars sovinizmi, molla rejimi dunyanin en insafsiz ve vicdansiz rejimlerindendir. O totalitar rejimin yaratdigi cox aci ve agir atmosferde guclerin birlesmesini esirgemedik. Maddi ve menevi varligimizi da bu yola qurban dedik. Her halda, Guney Azerbaycan Milli Herekati yarandi ve bu herekat Tebrizden cox kenarlara yayildi. Ancaq hele cox isimiz var. En agir veziyyetde asimile olunan bir millet bu tezlikde oyanmayacaq. Bir terefden milletimiz asimile olunub, diger terefden de insan haqlarina dusmen olan bir rejimin hakimiyyeti altindadir. Bunlari xatirlayanda isimizin agirligi belli olur. Bizim hedden artiq oyanisa ehtiyacimiz var. Helelik bu qeddar rejimin qarsisinda silahsiz, dilimiz ve qelemimizle dayanmali, mucadile aparmali ve milletimizi oyatmaliyiq.

- Sizin Iranin parcalanmasina ehtiyatlaa yanasmaginiz birmenali qarsilanmayib...
- Yadinizdadirsa, Bakida olarken milli herekatin vusetinden, onun nezaretden cixmasindan qorxdugumu demisdim. 35 milyonluq Guney Azerbaycanin 400 min kilometre yaxin erazisi var. Hemin insanlar ise oyanis halindadir. On illerdir ki, fars rejimi oz inkisafini ve milli yasamini Guney Azerbaycanin milli varliginin mehv olmasina baglayib. Guney Azerbaycan milleti eridikce, oz kimliyini itirdikce sanki fars sovinizmi guc qazanib. Azerbaycanli oldukce fars dirilik elde edib. Ancaq indi veziyyet ozgedir, millet ayaqdadir. Buna gore Tehran-fars sovinizmi milli herekatdan qorxur. Fars sovinizminin sonu gelir. Bunu biz de bilirik, farslar da. Iller boyu azerbaycanli butun varligi ile farsin esaretinde olub. Ancaq yeter, tarix boyu yol verdiyimiz sehvlerimiz besdir! Vaxtile Azerbaycan bayragi altinda yasayan gurculer, ermeniler bu gun azad ve musteqildirler. Hetta Azerbaycanin tarixi erazilerinde. Babalarimiz diri olsaydi, muhakime olunaraq "hani menim bayragim, Vetenim?" suallarina cavab verecekdi. Bu gun Iranin parcalanmasi bizim esas meqsedimiz deyil. Amma fars sovinizmi Irani parcalamaq yolundan el cekmir. Biz isteyirik ki, zulm ile qurulan o hakimiyyet, saray dagilmali ve butun milletler Iran daxilinde beraber yasamalidir.

- 21 Azer gunu Iran irticasinin Guneydee apardigi repressiyalara resmi Vasinqtonun reaksiya vermemesinin sebebi nedir?
- Amerikanin reaksiyasi var. Men ABS meesullari ile gorusende onlar Guneydeki her bir hadiseni izlediklerini dediler. Ancaq bu gunlerde ABS-in basi Iraq meselesine qarisib. Diger terefden, Iranla bagli aciqlamalarin verilmesi, telebe herekatinin mudafie olunmasi ele ABS-in Guneyde bas qaldiran herekati himaye etmesidir. Ancaq size bir soz deyim, Amerika hele ki Irani parcalamaq istemir. Ona gore de Iranda bas verenleri guneylilerin ve ya basqasinin herekatina bolmeyib, sadece, Tehran rejimine qarsi olan herekat kimi qeleme verir. Nyu-Yorkda, Vasinqtonda kecirilen gorusler zamani ABS-in bizim herekata munasibetinin musbet oldugunu gordum. Hamisi bizim terefimizdedir. Ancaq Amerika dovleti Irandaki herekati parcalanan gorse de, onu resmi sekilde aciqlamir.

- Xarici olkelere seferiniz ne qeder daavam edecek? Bezileri bele bir rey yaratmaga calisirlar ki, Siz Tebrize donmeyeceksiniz...
- Dostlarimizin da mesleheti budur ki, helelik xaricde olum. Sizler de menim xaricdeki goruslerimi, musahibelerimi, beyanatlarimi, Guneydeki herekatin gedisatini ve fars sovinizminin davranislarini nezere alsaniz, indilikde iceri qayitmagimi meslehet bilmezsiniz. Biz iceri doneceyik, ancaq zamaninda. Hetta olum de olsa, vaxti gelende Tebrize doneceyem. Cunki bu, milletimizin qurtulusu yolunda serefli bir olum olacaq. Icerideki dostlarim ise helelik xaricde olmagimi isteyir. Men bes aydir Amerikadayam. Maksimum iki ay da burda qalacagam. Ondan sonra Ingiltereye, daha sonra Turkiyeye gedeceyem. Insallah, gelen 4-5 ayin icinde Azerbaycana da geleceyem. Eyni zamanda GAMOH-un birinci qurultayina hazirliq islerimiz davam edir.

- Guneyle elaqeli fealiyyet gosteren biir cox teskilatlar var ki, Sizi ittiham etmekden bele cekinmirler. Onlara bu bayram erefesi sozunuz nedir?
- Oten yeddi ilde Guneyde mucadile aparran yegane bir herekat var - GAMOH. Bunu butun dunya bilir. Eger ayri teskilat varsa, cixsin ortaya. Yoxdur axi, gormemisik. Bunlar hardadir, ne is gorur? Dord-bes nefer bosbogaz meydana cixib "biz de variq" deyir. Harda varsiniz? Ancaq yene de Dunya Azerbaycanlilarinin Hemreylik Gunu erefesindeyik, Butov Azerbaycan ugrunda calisan insanlarin, qurum ve quruluslarin hamisini birliye cagiriram. Bunu da bilin ki, fars sovinizminin elile xestelenenlerin icinde "men-men" deyen, ozunu "lider" sayanlar olacaq.

- Uzun muddet ozunu "CAMAH lideri" adlaandiran guneyli muhacir Piruz Dilenci hebs olunub. Onun hebsine munasibetiniz necedir?
- Ele men Urfada olarken bir nefer geliib ozunu "Cohreqanlinin muavini" adlandirmisdi. Siz de o vaxt yaxsi yazmisdiniz: "Cohreqanlinin muavinimi, firildaqcimi?" Cox gozel qiymetlendirme idi. Men ne teskilat, ne insan adi cekmek istemirem. Amma yadinizda olsa, Bakida demisdim ki, coxlari firildaqcidir, Azerbaycanin ve xalqin derdini cekmirler. Bezilerinin sexsi menfeet, qarin derdi var. Hetta bezileri Quzeyde menden kusduler. Millet iceride can verir, savas gedir. Ancaq bu adam Bakida rengli portretlerini cap edib Tebrize gondermisdi. Altinda da yazmisdi ki, "Azerbaycan var olsun, filankes de sag olsun". Men de dedim bu, ne mena verir? Xaricden onun Guneye yardimi budurmu? Ozu de bu sexs P.Dilenci deyil, bir basqasi, ozu de agsaqqaldir. Sanki millet tam qurtulmusdu ve Bakidan filankes prezident seckilerine qatilirdi. Utanib xecalet ceksinler. Axi men beleleri ile nece birlesim?

- Amerika PKK-ni terrorcu teskilat kimii taniyandan az sonra terrorcular Moskvadan Turkiyeni hedeleyen beyanat verdiler...
- Rusiya hec de Azerbaycanin dostu deyiil. Rus tarix boyu turkun dusmeni olub. Oten 200 ilde bu, tamamile subut olundu. Ele Qarabagin isgal olunmasinin ve tapdaq altinda qalmasinin esas sebebkari rus ordusu, Rusiya hakimiyyetidir. Bu dovlet turk dusmeni olmaqla beraber, turk dusmenlerinin dostudur. PKK-nin Rusiyada esgeri quvveleri var. Eger Moskva Azerbaycanin dusmeni olmadigini subut etmek isteyirse, KADEK-i terrorcu teskilat kimi tanimali, maddi desteyini ve himayesini kurd ve ermeni terrorcularindan esirgemelidir.

- Ancaq Azerbaycan da KADEK-i terrorcu teskilat olaraq tanimayib...
- Azerbaycan KADEK-i terrorcu teskilat kimi tanimayibsa, cox teessuf edirem. Eger biz Turkiyeden Qarabagin qurtulusu ucun yardim gozleyirikse, nece ola biler ki, 30 mine yaxin turkun qatili olan KADEK-i terrorcu teskilat kimi tanimiriq?! Hansi ki, artiq butun dunya bu teskilati terrorcu sayir. Azerbaycan hokmen KADEK-i terrorcu teskilat kimi tanimalidir. Yeni ilde resmi Bakinin ilk addimi bu olmalidir.