Metbuat konfransi keçiren Çöhreqanli 18 ay çekmeyecek ki, Tebrizde milli hakimiyyetimiz qurulacaq dedi
Yeni Musavat 2003-07-04
Güney Azerbaycan Milli Oyanis Herekatinin lideri doktor Mahmudeli Çöhreqanli dünen Baki Metbuat Klubunda xaricde oldugu 18 ayliq seferinin yekunlari ile bagli genis metbuat konfransi keçirdi. Çoxsayli metbuat nümayendeleri qarsisinda çixis eden GAMOH rehberi evvelce Güneydeki herekata yetirilen diqqete göre media mensublarina tesekkür etdi. Irani terk etdikden sonra Isveç, Danimarka, Almaniya, Fransa, ABS, Türkiye ve Azerbaycanda olan Çöhreqanli eyni zamanda bir sira nüfuzlu beynelxalq teskilatlarin resmileri ile keçirdiyi görüslerden danisdi.

M.Çöhreqanli 1905, 1911, 1945-46-ci illerde Güneyde bas veren inqilablarin bogulma sebebini hem de Güney Azerbaycan türkünün haqq sesini dünyaya çatdira bilmemeyimizde gördüyünü bildirdi ve babalarimizin sehvlerini tekrarlamamaga çagirdi: 1945-46-ci illerde durumumuzu Amerikaya anlada bilmediyimiz üçün ABS ultimatum verdi ki, Güney Azerbaycan federativ dövlet ola bilmez. Amerikanin ultimatumunun ardinca rus ve fars düsmenlerimiz görüsdü ve onlarin planlari neticesinde 35 min nefer insanimizi mehv edib qurdugumuz dövleti süquta yetirdiler. Tebrizde minlerle Azerbaycani sevenlerin baslarini kesdiler. Bunun üstünden Güneyi 50 il susdura bildiler. Bu merhelede ise en mühüm amil Güneyden çixmaq idi. Ona göre de esq olsun bizi Güneyden xarice çixaranlara! Esq olsun Quzeye, Türkiyeye, Amerikadaki insanperver qüvvelere!
Xaricde oldugu dönemde üzerine her terefden çamur yagdirilan GAMOH basqani bundan narahat olmadigini demekle beraber, öz keçmisine de qisaca aydinliq getirdi: Çöhreqanli milletinin kiçik fedaisi ve esgeridir. Çöhreqanlinin babasi Settar Çöhreqanli 1905-ci ilin Mesrute herekatinin komandanlarindan, Seyx Mehemmed Xiyabani herekatinda Xiyabaninin müsavirlerinden biri olub. Piseveri herekatinda ise Tebrizden millet vekili seçilib. Bizim ailemizde 98 ildir insan haqlari, demokratiya ve Azerbaycan federasiyasi ugrunda herekat gedir. 29 il bundan qabaq beynimde aglagelmez düsünceler var idi ve bu düsünceler 95-ci ilde partladi.
Çox hessas bir veziyyetde oldugumuzu qeyd eden GAMOH sedri ehtiyatli olmaga, yerli-yersiz beyanatlar verib düsmenlerimize herekati bogmaq üçün behane vermemeye çagirdi: Zaman bize aman verib, tarix bize sans verib. Quzeyin de qurtulusu Güneyin qurtulusundadir. Amma agilla, zeka ile, tedbirle is görmeli, duygusalliga dalmamaliyiq. Milletimiz nece var, o cür onu anlayaq, gücümüzü bilek, düsmenlerimizi, Irani tanimaga baslayaq. Hele biz Güney Azerbaycnin erazisinin ne qeder oldugunu bilmirdik. Bizim Güneyde deyildiyi kimi, 100-120 min kv.km deyil, 350 min kv.km erazimiz var. Azerbaycan bir dene Serqi Azerbaycan deyil ki, merkezi Tebriz olsun. Bizim merkezi Urmiye olan Qerbi Azerbaycanimiz, Erdebil, Zencen, Hemedan, Qezvinimiz var.
Tehranin 70 faizi azerbaycanlilarin elindedir. Eras ostanliginin yarisi bizimkidir, Kürdüstanda böyük bir qüvvemiz var, Siranda Enzelimiz, Astaramiz var. Eger ayrilma prosesi bas verse, heç bir seyimizi qoymamaliyiq yabançi ölkede qalsin. Bunu bilmek lazimdir. 18 ay çekmeyecek ki, Güney Azerbaycanin serhedleri belli olacaq. Tebrizde milli hakimiyyetimiz qurulacaq, milli parlamentimiz, milli polisimiz olacaq. Dilimiz de azeri", Azerbaycan yox, oguz türkcesi, Azerbaycan türkcesi olacaq. Soyumuzun da adi azeri deyil.
Azeri sözü bize soyadi menasinda verilen rus ve fars saqqizidir. Onu çeynemek yox, tüpürmek lazimdir! Biz oguz türkü toplumuyuq. Dilimiz de xalis oguz türkcesidir. Biz bu geleceyi neyin bahasina olursa-olsun elde edeceyik. Bu, müsteqilliye bir addimdir. Bütün daxili islerimize özümüz sahib duracagiq. Milletimiz ne emr etse, o da olacaq. Indiki durumda en uygun forma budur. Ancaq helelik istiqlala bir addim qalmis federativ sistem isteyeceyik." M.Çöhreqanlinin alovlu çixisi alqislarla qarsilandi.
Kürdler problem yaratsa, Güneyi terk etmeli olacaq Verilen suallarin cavabinda M.Çöhreqanli xarice seferlerinde heç bir dövletden maddi yardim almadigini bildirdi: Milletimin yardimi ile yasamisiq. Doktor ABS seferi zamani onunla beraber görüslere qatilan Asim Mollazadeye de tesekkür etdi. Iranda 12 etnik qrupun mövcudlugundan danisan M.Çöhreqanli onlarin yarisinin feal olduqlarini dedi. Bildirdi ki, GAMOH hemin feal etniklerle de danisiqlar aparir: Onlar da Irandan ayrilmaq istemir, sadece, federasiya terefdaridirlar. Azerbaycanin güneyinde teqriben 500 min nefer gelme kürdün yasadigina toxunan Çöhreqanli qeyd etdi ki, eger onlar özlerini normal aparsalar, problem olmayacaq: Eks teqdirde, kürdler geldikleri kimi geri dönmeli olacaqlar.
ABS seferi zamani sahçilarla görüsmemesinin sebebine toxunan doktor bizim en qeddar düsmenimiz sah, Pehlevi rejimidir. Ona göre de yeniden onlarin hakimiyyete gelmesine razi olmayacagiq dedi. GAMOH sedri onu Amerikaya xidmet etmekde suçlayanlara xitaben esq olsun bele xidmetçiler"e. Kas ki, bele xidmetçilerin sayi çox ola" dedi. Resmi Bakinin Güney Azerbaycan siyasetinden razisinizmi sualinin cavabinda doktor Qarabag boyda problemi olan ve yenice müsteqillik elde etmis Azerbaycanin indiki desteyinden raziligini bildirse de, Quzey Azerbaycandan umdugumuz bir az da çoxdur dedi. Resmilerden raziliq etmesine baxmayaraq, doktor Ümid Partiyasi feallarinin Iran sefirliyi qarsisindaki aksiyasinin dagidilmasindan ve üzvlerinin hebsinden de narahatligini ifade etdi.
Metbuat konfransi basa çatandan sonra Iran televiziyasinin emekdaslari insident yaratmaga cehd gösterdiler. Onlardan xüsusile men de türkem deye qisqiran biri sual vermesine imkan verilmediyini behane edib, hay-küy salmaga basladisa da, diger jurnalistlerin qinaqlari ile üzlesib susmaga vadar oldu. M.Çöhreqanli ise konfrans vaxtinin basa çatdigini xatirladib ona men hemise ofisdeyem, buyur, suallarini orda ver, cavabini al söyledi. M.Çöhreqanli jurnalistlerin alqislari altinda zali terk etdi.