WWW.GAMOH.ORG | Güney Azərbaycan

Ebülfez Elçibey 24 iyun 1938-ci ilde Naxçıvanda Ordubad rayonunun Keleki kendinde doğulub. Unus kend 7illik mektebini bitirdikden sonra Ordubad şeher 1 saylı orta mektebinde tehsilini başa vurub. 1957-62ci illerde indiki Bakı Dövlet Universitetinin şerqşunaslıq fakultesinin ereb filologiyası şöbesinde oxuyub. Buranı qurtardıqdan sonra Hidrolagiya İnstitutunun Bakı şöbesinde tercümeçi işleyib. Birleşmiş Ereb Respublikasına (Misre) gönderilen Ebülfez bey Asuan bendinin tikintisinde tercümeçilik edib (I. 1963 X. 1964.). Xarici ezamiyyetden dönerek BDUda aspiranturasına girib (1965) ve onu uğurla bitirib (1968). "Tulunoğlular dövleti (868-905)" mövzusunda dissertasiya müdafie ederek tarix elmleri namizedi alimlik derecesi alıb (1969). BDU-nun Asiya ve Afrika ölkeleri tarixi kafedrasında müellim ve baş müellim işleyib (1968-1975). 1975ci ilin yanvarında DTK onu telebeler arasında milletçi ve antisovet propaqanda aparmaq üstünde hebs edib ve o, 17 iyul 1976cı iledek siyasi dustaq olub. Hebsden sonra bir müddet işlemesıne engeller töredilib. 1976cı lin dekabrında indiki Azerbaycan EA Elyazmalar İnstitutuna kiçik elmi işçi götürülüb, sonra böyük elmi işçi, şöbe müdiri, aparıcı elmi işçi işleyib (1992ci iledek).
Ebülfez Elçibey klassik ve müasir ereb dilini, islamın esaslarını, Şerq ölkelerinin tarix ve medeniyyetini incelikle bilen bır alimdir ve Azerbaycan tarixşunaslıq ve şerqşunaslığında indiyedek öyrenilmeyen saheler üzre çox deyerli elmi araşdırmalar aparıb. Onun 40dan artıq sanballı elmi eseri, o sıradan " Tolunoğlular dövleti (868905)" (İstanbu, 1997), "Butöv Azerbaycan yolunda" (İstanbul, 1998) kitabları neşr edilib.

Ebülfez Elçibey hele telebelik illerinden sovet rejiminin müstemleke siyasetine qarşı mübarize aparıb, gizli telebe dernekleri yaradıb ve azadlıq ideyalarnı yayıb. Eyni zamanda o, Bütöv Azerbaycan ideyasını da dönmeden tebliğ edib. 1975ci ilde hebs edilmesi de onu yolundan döndere bilmeyib. 1988ci ilde Azerbaycan Xalq Cebhesi yaradanlardan (1989) biri ve onun bugünedek deyişmez sedridir. Mehz AX Cnin gergin mübarizesi sayesinde Azerbaycanın müsteqilliyi haqqında tarixi Akt qebul edildi. E. Elçibey tekce Azerbaycan milli azadlıq herekatının önderi yox, bütün türk dünyasının aparıcı lideri ve demokratiyanın carçısı oldu.
7 iyun 1992ci ilde Azerbaycan respublikasının prezidenti seçilen Ebülfez Elçibey ölkede demokratiyanın berqerar olması, Azerbaycanın tam suveren dövlete çevrilmesi ve tereqqi tapması üçün çox mühüm işler gördü.
Qerbde Azerbaycanın demokratik imici formalaşmışdı ve ona göre de ölkemizin apardığı ağır mübarizede Qerb terefinden müdafie olunduğumuz dövr başlayırdı.
Azerbaycanı demokratik dövlet kimi dünyada tanıtdırdıq. Artıq heç kes Azerbaycan turklerıne fundamentalist, fanatik, medeniyyeti demokratik prinsiplere uyğun gelmeyen millet kimi baxmırdı.
Elçibey iqtidarının apardığı geridönmez müsteqillik siyasetinden teşvişe düşen xarici ve daxili düşmenler birleşerek Azerbaycanda Herbi qiyam teşkil etdiler ve ölkede vetendaş müharibesi qaçılmaz oldu.

Öz xalqını labüd facielerden qurtarmaq isteyen Ebülfez bey 1993ün iyununda hakimiyyetden uzaqlaşaraq doğma Keleki kendine getdi ve burada 4 il 4 ay yaşayaraq siyasi mübarizesini davam etdirdi.
1997ci ilin oktyabrında Bakıya dönen E.Elçibey yeniden Azerbaycan müxalifetinin liderine çevrildi. Demokratik Konqrese sedr seçilen (1997) AXCP sedri Ebülfez Elçibey hemin ilin sonunda Bütöv Azerbaycan Birliyini de yaratdı ve ona başçılıöı öz üzerine götürdü. Marqaret Tetçerin "Qafqazda en böyük demokrat" adlandırdığı E.Elçibey hem de Türk Xalqları assambleyasının fexri sedridir (1997).
Azerbaycan ictimaisiyasi şüuruna yön veren ve gerçek bir milli lider kimi qebul edilen E. Elçibeyin siyasinezeri görüşleri "Bu menim taleyimdir" (Bakı, 1992), "Deyirdim ki, bu quruluş dağılacaq" ( Bakı, 1992), "Demokratiya ve azadlıq" (İstanbul, 1992), "Bütöv Azerbaycan yolunda" (İstanbul, 1998) kitablarında eksini tapıb.