Vatan

9 Temmuz'da Iran'da kiyamet kopacak

Iranli Azeriler'in lideri Mahmudeli Çehreganli, ögrenci ayaklanmalarinin yildönümü olan 9 Temmuz'da
2 milyon Azeri'nin sokaklara dökülerek molla rejimini devirecegini iddia etti

Vatan 30/6/2003
Iran'da iki hafta önce baslayan ögrenci eylemleri molla rejimini devirmeye yönelik bir ayaklanmaya dönüsürken, sayilari 35 milyonu bulan Iranli Azeriler de darbe hazirliklarini yogunlastirdi. Iranli Azeriler'in lideri Mahmudeli Çehreganli ile son gelismeleri ve Azeriler'in rolünü konustuk. Çehreganli, molla rejimini sarsan gelismelerde, devrik Sah'in oglu Riza Pehlevi'nin bir ölçüde etkisi olmasina ragmen asil itici gücün Azeriler oldugunu söyledi.

Tebriz'den baslayacak
Çehreganli, Azeriler'in özgürlük aniti olarak kabul edilen Babek kalesinde 4-5 Temmuz tarihlerinde yapilacak törenlere en az 2 milyon kisinin katilacagini belirterek, protesto gösterilerinin kanli ögrenci ayaklanmalarinin yildönümü olan 9 Temmuz'a kadar artarak sürecegini ve bu tarihte Azeriler'in merkezi olan Tebriz'de baslayacak ayaklanmayla molla rejiminin devrilecegini belirtti. Iran'da dört devrim hareketi oldugunu ve bunlarin tamamini da Azeriler'in baslattigini belirten Çehreganli, 1905-1911 yillari arasindaki ilk olay ile 1920'deki ikinci hareketin Tebriz'de basladigini, 1945-1946 arasinda Azerilerin kendi devletlerini kurdugunu, bir yil ayakta kalan devletin Ruslar tarafindan 40 bin kisinin öldürülmesiyle yikildigini ve son olarak 1979'daki Sah'a karsi ayaklanmanin da Tebriz'den çiktigini söyledi.

"Pehlevi beceremez"
Çehreganli, Washington'daki bazi çevreler tarafindan gelecegin Iran lideri olarak görülen Sah'in oglu Riza Pehlevi'nin basarili olamayacagini savundu. Bunun nedenini ise söyle anlatti: "Bu kisi Azeriler'e karsi çok agir muameleler yapti. Türkçe konusan herkesi "esek" olarak niteleyerek kendi dillerini yasakladi. Bu nedenle Iran'daki Azeri, Arap ve Kürtler Pehlevi'nin iktidarina izin vermez..." Azeri lider, reformcu Cumhurbaskani Hatemi'nin de dini lider Ali Hamaney'in izni ve onayi olmadan hareket edemeyecegini savunarak, ABD yönetiminin reformculara destek vermemekle dogru is yaptigini belirtti.

Federal Iran talebi
Çehreganli molla sonrasi döneme dair planlarini ise söyle anlatti: "Amacimiz Azeriler'in Kürtler'in ve Araplar'in esit hak ve özgürlüklere sahip olacagi demokratik ve federal bir Iran. Azinliklarin kendi meclis ve kendi yöneticilerini seçebilecegi, kendi dillerini konusabilecegi özgür bir ülke." Amerikan yönetimi de son dönemde Pehlevi'den destegini çekerek Çehreganli ile yakin iliskiler içine girdi. Iran halki arasinda ve uluslararasi camiada büyük sayginligi olan, 3 yil hapiste yattiktan sonra BM Genel Sekreteri Kofi Annan'in özel ricasiyla serbest birakilan Çehreganli, son dönemde ABD'li senatörler ve Disisleri yetkilileriyle 50'ye yakin görüsme yapti.

Haber : Savas SÜZAL
baş sayfe Biz ile bağlantı