Akşam

Not alin: 3 Temmuz-Babek-Iran...

Güler Kömürcü
guler.komurcu@aksam.com.tr

Erken uyari sisteminiz olarak bugün sizlere, yorumsuz, tarafsiz, 'sade haber' kriterlerine uymaya çalisarak, son derece 'kritik' bilgiler sunacagim, yorum 'siz' uzmanlarin... Konumuzun ana karakterleri; ABD-Iran-Azeriler ve de elbette 'kilit konumumuz-komsuluk nedeniyle' biz Türkler. Gizli baslik; ABD'nin dügmesine bastigi Iran operasyonu.

Güler Kömürcü

ABD'nin Iran operasyonunu 'topla-tüfekle' yapmayacagini, Iran'da iktidara muhalif güçleri, etnik gruplari harekete geçirip (!) rejime karsi ayaklandiracagini artik herkes biliyor ki Washington da bu planini pek saklamiyor. Iran'da yaklasik 12 farkli etnik grup yasiyor ve nüfusun çogunlugunu 30 milyonla Azeri Türkleri olusturuyor, Farisiler 25 milyon nüfusa sahip. ABD'nin destekledigi muhalif-etnik gruplarin basinda da yillardir Tahran'la çatismali olan 30 milyon Azeri yer aliyor.

Çogunlugu Tebriz-Kuzey Iran'da yasayan bu muhalif grubun basinda da Güney Azerbaycan Milli Uyanis Hareketi Lideri (GAMOH) Mahmutali Çöhreganli bulunuyor. (Erken uyari sisteminiz olarak bendeniz, Mahmut Çöhreganli adini ve bugün konusulan planlari size bundan tam 6 ay önce, medyada ilk defa bu kösede duyurmustum, Washington'da Çöhreganli ile özel bir sohbet yaparak... Bakiniz 14 Ocak 2003 tarihli Aksam Gazetesi'ndeki köseme) Çöhreganli yaklasik 1 yildir Washington'da yasiyor. Tebriz Üniversitesi mezunu, Azeriler arasinda sevilen bir akademisyen, 1999 yilinda Iran hükümeti tarafindan hapse atilmis, aylarca tutuklu kalmis, BM Genel Sekreteri Kofi Annan'in özel mektubuyla serbest biraktirilmis.

Çöhreganli, Washington'daki siyasi planlamacilarinin, Beyaz Saray'in, Pentagon'un ilgi odagi, son bir ay içinde Disisleri, Pentagon ve Beyaz Saray'in ilgili masalariyla defalarca görüsmeler yapmis. Çöhreganli ile pazar gecesi Washington-Istanbul hattinda uzun bir tele-sohbet yaptik. Gündemi sarsacak, son derece önemli açiklamalar yapti, Çöhreganli'nin agzindan aynen sunuyorum;

'Son birkaç hafta içinde Washington'da yogun temaslarim oldu, Beyaz Saray, Disisleri ve Pentagon'da önemli isimlerle toplantilar yaptim. Iran molla rejiminin, Fars sovenizminin esareti altindaki 30 milyon Azeri kardesimizin milli uyanis harekatina Washington'in son derece hassasiyetle yaklastigini sevinerek gördüm. Gözlemlerime göre, Washington, Iran'a Irak'taki gibi direkt müdahale etmeyecek, orada, sikintidaki, rejime muhalif - etnik gruplari harekete geçirerek-Iç hareketlerle molla rejimini yikmaya-gücünü azaltmaya, demokrasi getirmeye çalisacaktir. Tüm demokratik-insani haklari elinden alinan 30 milyon Azeri'nin özgürlüge kavusmasi artik kaçinilmaz. Biz federe bir yapiyla Azeriler'in kendi bayrak ve parlamentosu olmasi geregine inaniyoruz. (Bu arada bir grupda Iran Azeriler'nin, Kuzey Iran bölgesinin parçalanip Azerbaycan'la birlesmesi gerektigine inaniyor)

Babek Kalesi Harekati Birkaç hafta sonraya, 3-4 Temmuz tarihine çok dikkat ediniz. 3-4 Temmuz'da Iran Azerileri'nin yurdu Tebriz yakinlarindaki 'Babek Kalesi'nde' milli günümüzü kutlayacagiz. Milyonlarca 'Güney Azerbaycanli- Iran Azerisi, milli kahramanimiz Babek'in dogum günü anisina 3 Temmuz'da, Fars-Iran zulmünü-sovenizmini protesto için Babek Kalesi'nde toplanacak. Ancak korkarim ki çok kanli olaylar olacak. Tarih boyunca Iran'da bütün devrimler Tebriz'den baslamistir.'

Çöhreganli 1 hafta sonra Türkiye'de 'Türkiye bizim doghma qardashimizdir, Turkiye 300 milyonluq Turk dunyasinin umut nuqtesi ve merkezidir. Bize destek olmasa da umut ediyoruz ki karsi olmasin. Bu ay, 24 Haziran'da Istanbul'a gelecegim ve 4 gün bazi görüsmeler yapacagim. Oradan da Bakü'ye gidecegim.'

Çöhreganli'nin yukaridaki önemli açiklamalari tarihe düsülen notlardir. Peki AKP Hükümeti'nin, Ankara'nin tüm karar mekanizmalarinin politikasi ne olacak? Güneyimiz'den sonra Dogumuz'da gelisecek olaylar tam kritik noktadaki Ermenistan iliskilerimizi nasil etkileyecek? Akilli olursak, Türkiye'ye Irak'ta yani güney sinirimizda kapanan kapi, Kuzey-Dogumuz'dan açilip, Kafkaslar'a 'yayilma' sansina döner mi? Cevabi bilen var mi?


Çöhreganli kimdir

Mahmudali Çöhreganli, 1956 yilinda Sebeser iline bagli Çöhregan Köyü'nde dünyaya geldi. Ilk ve ortaokulu Çöhregan ve Tesuc Köyü'nde tamamladiktan sonra, egitimini Maraga Pedagoji Merkezi'nde devam ettirdi. MPM'yi bitirir bitirmez bir süre ögretmenlik yapan Çöhreganli, yüksek ögrenimini Tebriz Üniversitesi'nde yapti. Fars Dili ve Edebiyati Fakültesi'ndeki ögrencilik yillari, Çöhreganli'nin görüslerinin sekillenmesinde önemli rol oynadi. Çöhreganli, Iran'in toprak bütünlügü çerçevesinde demokratik reformlarin gerçeklestirilmesinden yana tavir koydu. 1996'da Iran parlamento seçimleri sirasinda Tebriz'den milletvekilligine aday olan Çöhreganli'nin 350 bin seçmenin destegini almasi yönetimi kaygilandirdi. Daha sonra Iran polisi tarafindan yakalanan Çöhreganli, cezaevine konuldu. Çöhreganli, halen Milli Uyanis Hareketi'nin liderligini sürdürüyor.


baş sayfe Mail to us